{"id":2611,"date":"2022-10-28T13:46:57","date_gmt":"2022-10-28T11:46:57","guid":{"rendered":"https:\/\/kzup.web.amu.edu.pl\/?page_id=2611"},"modified":"2022-11-16T09:41:42","modified_gmt":"2022-11-16T08:41:42","slug":"antysemityzm-na-uniwersytecie-poznanskim-w-latach-1919-1939-wprowadzenie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/?page_id=2611","title":{"rendered":"Antysemityzm na Uniwersytecie Pozna\u0144skim w latach 1919-1939 \u2013 wprowadzenie\u00a0"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row parallax=&#8221;content-moving&#8221; parallax_image=&#8221;1372&#8243; parallax_speed_bg=&#8221;0.5&#8243; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; evenz_negative=&#8221;true&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1607115178994{margin-right: 0px !important;margin-left: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;background-image: url(https:\/\/evenz.qantumthemes.xyz\/demo\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/home01-contact-form.jpg?id=439) !important;background-position: center;background-repeat: no-repeat !important;background-size: cover !important;}&#8221;][vc_column evenz_section=&#8221;true&#8221;][vc_row_inner evenz_container=&#8221;true&#8221; evenz_negative=&#8221;true&#8221;][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row evenz_container=&#8221;1&#8243;][vc_column]\t\t\t<hr class=\"evenz-spacer-m\">\n\t\t\t\t<div>\n\t\t\t<h4  class=\"evenz-element-caption evenz-caption  evenz-caption__m  \" data-qtwaypoints-offset=\"30\" data-qtwaypoints>\t\t\t\t<span>Antysemityzm na Uniwersytecie Pozna\u0144skim w latach 1919-1939 \u2013 wprowadzenie<\/span>\n\t\t\t\t<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t[\/vc_column][\/vc_row][vc_row evenz_container=&#8221;1&#8243;][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\t\t\t<hr class=\"evenz-spacer-m\">\n\t\t[vc_column_text]<strong>Maciej Michalski, Krzysztof Podemski\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Monografia <i>Historie wyparte. <\/i><\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Antysemityzm na Uniwersytecie Pozna\u0144skim w latach 1919-1939.<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0prezentuje wyniki kilkuletniej pracy cz\u0142onki\u0144 i cz\u0142onk\u00f3w Komisji ds. badania przypadk\u00f3w prze\u015bladowania os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego na Uniwersytecie Pozna\u0144skim przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 oraz jej wsp\u00f3\u0142pracowniczek i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Powstanie Komisji i wyznaczenie cel\u00f3w jej pracy by\u0142o wynikiem decyzji podj\u0119tej jesieni\u0105 2019 roku przez \u00f3wczesnego rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. Andrzeja Lesickiego, a powstanie tej ksi\u0105\u017cki jest efektem kontynuacji jego zamierzenia badawczego<\/span> <span data-contrast=\"auto\">przez nast\u0119pczyni\u0119 na urz\u0119dzie rektorskim \u2013 prof. Bogumi\u0142\u0119 Kaniewsk\u0105. Rektor Lesicki powo\u0142a\u0142 komisj\u0119 w sk\u0142adzie: prof. Anna Wolff-Pow\u0119ska, prof. UAM Piotr Forecki, prof. UAM Maciej Michalski, prof. UAM Krzysztof Podemski (przewodnicz\u0105cy), prof. UAM Rafa\u0142 Witkowski. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 jej powstania by\u0142a publikacja pisarza i dziennikarza Macieja Zaremby Bielawskiego, przywo\u0142uj\u0105ca podj\u0119t\u0105 w listopadzie 1937 roku decyzj\u0119 Zwi\u0105zku Lekarzy Pa\u0144stwa Polskiego o zamkni\u0119ciu tego stowarzyszenia dla lekarzy pochodzenia \u017cydowskiego. Nast\u0119pstwem wypowiedzi Zaremby Bielawskiego by\u0142 jego apel z listopada 2018 roku do kanclerza Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o umieszczenie na gmachu Collegium Maius tablicy przypominaj\u0105cej to wydarzenie. Rektor A. Lesicki nie wyda\u0142 zgody na zawieszenie tablicy w proponowanej formie. Decyzja ta motywowana by\u0142a przede wszystkim rzetelno\u015bci\u0105 naukow\u0105, bowiem badania nad antysemityzmem na Uniwersytecie Pozna\u0144skim nigdy nie by\u0142y systematycznie prowadzone. Rektor Lesicki wychodz\u0105c z za\u0142o\u017cenia, \u017ce problematyka ta wymaga naukowego rozpoznania, latem 2019 roku podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o powo\u0142aniu wy\u017cej wspomnianej komisji. <\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:360,&quot;469777462&quot;:[851],&quot;469777927&quot;:[0],&quot;469777928&quot;:[1]}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Autorki i Autorzy zgormadzonych w tej monografii tekst\u00f3w przedstawiaj\u0105 dwudziestoletni\u0105 histori\u0119 \u017cydowskich studentek i student\u00f3w na Uniwersytecie Pozna\u0144skim w okresie od powstania uczelni wiosn\u0105 1919 roku do wybuchu II wojny \u015bwiatowej jesieni\u0105 1939 roku. Prezentowane w publikacji artyku\u0142y, zgodnie z celami prac komisji, skupiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na ro\u017cnych formach przemocy antysemickiej dotykaj\u0105cej \u017cydowskich student\u00f3w i studentki ze strony polskiej wi\u0119kszo\u015bci. Ta zasadnicza problematyka zarysowana zosta\u0142a na tle dziej\u00f3w antysemityzmu na uniwersytetach w Europie \u015arodkowej, mi\u0119dzywojennej historii Poznania \u2013 miasta, w kt\u00f3rym, szczeg\u00f3lnie w latach trzydziestych XX wieku, antysemityzm by\u0142 wszechobecny, a tak\u017ce w kontek\u015bcie g\u0142os\u00f3w polskich mi\u0119dzywojennych intelektualist\u00f3w.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Z przeprowadzonych przez Autorki i Autor\u00f3w zamieszczonych w prezentowanej pracy analiz wynika, \u017ce u zarania XX wieku narodowodemokratyczna ideologia mieszcza\u0144stwa i nielicznej pozna\u0144skiej polskiej inteligencji postrzega\u0142a polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 w ramach dominuj\u0105cej w\u00f3wczas ideologii nacjonalistycznej czysto\u015bci narodowej. Po powstaniu pa\u0144stwa polskiego w 1918 roku i w\u0142\u0105czeniu w jego sk\u0142ad Poznania i Wielkopolski w 1919 roku rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 masowe opuszczenie miasta przez Niemc\u00f3w i identyfikuj\u0105cych si\u0119 z niemiecko\u015bci\u0105 \u017byd\u00f3w. W\u00f3wczas to pojawi\u0142a si\u0119 nadzieja na powstanie jednolitego narodowo Poznania i Wielkopolski. Rodz\u0105cy si\u0119 w\u00f3wczas strach przed migracj\u0105 \u017byd\u00f3w z dawnego Kr\u00f3lestwa Polskiego mo\u017cna interpretowa\u0107 w\u0142a\u015bnie w takim kontek\u015bcie jako zagro\u017cenie dla pojawiaj\u0105cej si\u0119 szansy stworzenia monolitycznej narodowo przestrzeni. Dopiero w pocz\u0105tku lat dwudziestych, w mie\u015bcie, w kt\u00f3rym mieszka\u0142o oko\u0142o 1,5 procent \u017byd\u00f3w, zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 na szersz\u0105 skal\u0119 has\u0142a, kt\u00f3re mia\u0142y ju\u017c charakter antysemicki oraz niezwi\u0105zany z realn\u0105 bytno\u015bci\u0105 tej grupy religijnej i narodowej w Poznaniu. Z prezentowanych w niniejszej ksi\u0105\u017cce analiz wynika, \u017ce jednym z rozsadnik\u00f3w antysemickich idei w mie\u015bcie by\u0142 mi\u0119dzy innymi Uniwersytet Pozna\u0144ski, lokalna odmiana <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Alma Mater antisemitica<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. Rozpowszechniana w\u00f3wczas przez nacjonalistycznie zorientowan\u0105 m\u0142odzie\u017c figura \u201ewyobra\u017conego \u017byda\u201d skutecznie zatruwa\u0142a i tak ju\u017c nienajlepsze relacje mi\u0119dzy mniejszo\u015bciow\u0105, niekiedy \u015bladow\u0105 grup\u0105 \u017cydowskich student\u00f3w i wi\u0119kszo\u015bciow\u0105 grup\u0105 pozosta\u0142ych \u2013 w przewa\u017caj\u0105cej liczbie polskich i katolickich \u2013 student\u00f3w.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:360,&quot;469777462&quot;:[851],&quot;469777927&quot;:[0],&quot;469777928&quot;:[1]}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cz\u0142onkowie rektorskiej komisji, ze wzgl\u0119du na swoje zainteresowania badawcze, opracowywali r\u00f3\u017cne aspekty antysemickiej przemocy na Uniwersytecie Pozna\u0144skim. Komisja tak\u017ce zaprosi\u0142a do wsp\u00f3\u0142pracy uczone i uczonych, kt\u00f3rych analizy wzbogaca\u0142y prace zespo\u0142u i uzupe\u0142nia\u0142y nieobj\u0119te dotychczasowymi badaniami obszary. Ostatecznie korpus tekst\u00f3w zosta\u0142 podzielony na trzy cz\u0119\u015bci. Pierwsza prowadzi od bada\u0144 Anny Wolff-Pow\u0119skiej obejmuj\u0105cych szeroki \u015brodkowoeuropejski kontekst rozprzestrzeniania si\u0119 antysemityzmu na uniwersytetach, przez relacj\u0119 Krzysztofa Podemskiego na temat reakcji polskich intelektualist\u00f3w okresu mi\u0119dzywojennego, a szczeg\u00f3lnie socjolog\u00f3w, na tre\u015bci antysemickie. W tej samej grupie tekst\u00f3w znajduje si\u0119 artyku\u0142 Rafa\u0142a Witkowskiego, w kt\u00f3rym autor omawia kontekst obecno\u015bci \u017byd\u00f3w w Poznaniu i Wielkopolsce w okresie pierwszych dziesi\u0119cioleci XX wieku i tekst Macieja Michalskiego, w kt\u00f3rym autor prezentuje histori\u0119 relacji mi\u0119dzy Uniwersytetem Pozna\u0144skim i jego w\u0142adzami a \u017cydowskimi studentkami i studentami oraz mi\u0119dzy \u017cydowskimi a polskimi studentkami i studentami. Druga grupa tekst\u00f3w ma charakter podstawowych bada\u0144 archiwalnych i omawia \u017cydowskie studentki i student\u00f3w Uniwersytetu Pozna\u0144skiego jako grup\u0119 spo\u0142eczn\u0105. P\u00f3\u0142toraroczne badania archiwalne zaowocowa\u0142y dwoma tekstami, kt\u00f3rych autorkami s\u0105 Celina Barszczewska, Oliwia Gromadzka, Magdalena Patrza\u0142ek-Gra\u015b i Agnieszka Zawisza. Pierwszy tekst omawia struktur\u0119 i stan zachowania archiwali\u00f3w osobowych \u017cydowskich studentek i student\u00f3w. Drugi za\u015b jest pr\u00f3b\u0105 zarysowania zbiorowego portretu \u017cydowskich studentek i student\u00f3w Uniwersytetu Pozna\u0144skiego w okresie mi\u0119dzywojennym. W tej samej cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 artyku\u0142 Macieja Michalskiego na temat statystycznego uj\u0119cia spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskich studentek i student\u00f3w. Wreszcie trzecia grupa tekst\u00f3w omawia antysemickie dzia\u0142ania i praktyki polskich student\u00f3w Uniwersytetu Pozna\u0144skiego w okresie mi\u0119dzywojennym oraz antysemick\u0105 atmosfer\u0119 Poznania lat trzydziestych XX wieku. Piotr Forecki w obszernym studium skupi\u0142 si\u0119\u202fna roli polskich student\u00f3w i funkcjonuj\u0105cych na uczelni studenckich organizacji w rozprzestrzenianiu si\u0119\u202fantysemityzmu, a tak\u017ce na ich udziale w aktach przemocy wobec \u017cydowskich studentek i student\u00f3w. Polsk\u0105 i zagraniczn\u0105 pras\u0119 jidyszow\u0105 w kontek\u015bcie doniesie\u0144 na temat wydarze\u0144 z Uniwersytetu Pozna\u0144skiego analizowa\u0142a Aleksandra Gluba-Pieprz. Rafa\u0142 Witkowski przedstawi\u0142 wydarzenia zwi\u0105zane z uchwaleniem w 1937 roku w Poznaniu przez nadzwyczajny walny zjazd Zwi\u0105zku Lekarzy Pa\u0144stwa Polskiego paragrafu aryjskiego, obejmuj\u0105cego cz\u0142onk\u00f3w tej zawodowej organizacji. Bogumi\u0142a Kaniewska i Maciej Michalski opracowali analiz\u0119 tre\u015bci pozna\u0144skiej prasy antysemickiej z lat trzydziestych XX wieku w kontek\u015bcie budowania wrogiej postaci \u017byda i sprzyjaj\u0105cej mu zdrajczej figury \u201eszabesgoja\u201d. Bli\u017aniacze badania, zwi\u0105zane z analiz\u0105 prasy antysemickiej, ale w kontek\u015bcie zamieszczanych w niej antysemickich rysunk\u00f3w, przeprowadzi\u0142a Agnieszka Baszko. Uzupe\u0142nieniem artyku\u0142\u00f3w analitycznych jest prezentacja wyboru \u017ar\u00f3de\u0142, \u015bci\u015ble powi\u0105zanych z przedstawionymi artyku\u0142ami, przygotowana przez Ma\u0142gorzat\u0119 Praczyk i Tomasza Schramma. <\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:360,&quot;469777462&quot;:[851],&quot;469777927&quot;:[0],&quot;469777928&quot;:[1]}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text]\t\t\t<hr class=\"evenz-spacer-m\">\n\t\t[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;]\t\t\t<hr class=\"evenz-spacer-m\">\n\t\t[vc_single_image image=&#8221;2856&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; style=&#8221;vc_box_shadow_3d&#8221;][vc_single_image image=&#8221;2858&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; style=&#8221;vc_box_shadow_3d&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row parallax=&#8221;content-moving&#8221; parallax_image=&#8221;1372&#8243; parallax_speed_bg=&#8221;0.5&#8243; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; evenz_negative=&#8221;true&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1607115178994{margin-right: 0px !important;margin-left: 0px !important;padding-right: 0px !important;padding-left: 0px !important;background-image: url(https:\/\/evenz.qantumthemes.xyz\/demo\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/home01-contact-form.jpg?id=439) !important;background-position: center;background-repeat: no-repeat !important;background-size: cover !important;}&#8221;][vc_column evenz_section=&#8221;true&#8221;][vc_row_inner evenz_container=&#8221;true&#8221; evenz_negative=&#8221;true&#8221;][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row evenz_container=&#8221;1&#8243;][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row evenz_container=&#8221;1&#8243;][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][vc_column_text]Maciej Michalski, Krzysztof Podemski\u00a0 Monografia Historie wyparte. Antysemityzm na Uniwersytecie Pozna\u0144skim w latach 1919-1939.\u00a0prezentuje wyniki kilkuletniej pracy cz\u0142onki\u0144 i cz\u0142onk\u00f3w Komisji ...<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-fullwidth.php","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2611"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2611"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2611\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3061,"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2611\/revisions\/3061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wyparte-historie.amu.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}